หลังจากมารดาตั้งครรภ์มา 9 เดือน ก็ถึงเวลาที่ให้กำเนิดลูกน้อย ทุกคนคงคิดว่าช่างเป็นเวลาที่น่ายินดี มีแต่ความสุขจากการต้อนรับสมาชิกใหม่ในครอบครัว แต่ผู้หญิงบางคนกลับไม่ได้รู้สึกดีมีความสุขเหมือนกับที่คิดไว้
.
บางคนอาจมีความกลัว กังวล หลายอย่างเกี่ยวกับการเลี้ยงลูก น้ำนม แผลที่เกิดจากการคลอดลูก โดยเฉพาะในท้องแรก อาจรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเอง อารมณ์เริ่มหงุดหงิดง่าย จนรู้สึกผิดกับตัวเอง กับคนรอบข้าง กับลูก การกินและการนอนก็ไม่เป็นเวลา ถึงเวลาจะนอนก็นอนไม่หลับเอาเสียดื้อๆ โลกรอบตัวดูหม่น เหมือนเป็นสีเทา ๆ ซึ่งภาวะแบบนี้จากการเก็บข้อมูลทางการแพทย์พบว่าไม่ใช่คุณแม่ส่วนน้อยเท่านั้น แต่กลับเป็นคุณแม่ส่วนใหญ่ คือ ราว ๆ 80 ใน 100 คน ที่ต้องเผชิญกับภาวะเหล่านี้
.
ทั้งนี้ภาวะที่เกิดขึ้นอาจเรียกว่า #Postpartum blue หรืออารมณ์เศร้าหลังคลอด ซึ่งเกิดได้จากการเปลี่ยนแปลงทั้งทางร่างกาย คือ hormone เพศ ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหลังคลอด การเปลี่ยนแปลงด้านจิตใจสังคม คือ การเปลี่ยนบทบาท ความรับผิดชอบ กลายเป็นแม่ ที่ต้องดูแลชีวิตอีกชีวิต ปัจจัยต่าง ๆเหล่านี้ย่อมมีผลกับอารมณ์ความเครียดโดยตรง โดยปกติภาวะนี้จะค่อยๆดีขึ้น และหายไปใน 2 สองสัปดาห์ โดยตัวช่วยที่ดี เช่น การมีคนช่วยดูแลและให้ความรู้ในการเลี้ยงลูก มีสามีที่ให้กำลังใจและให้การช่วยเหลือ เป็นสิ่งที่จะช่วยให้ผ่านช่วงนี้ไปได้ด้วยดียิ่งขึ้น
.
แต่ถ้าภาวะนี้ยังอยู่เรื้อรัง นานกว่า 2 สัปดาห์ ร่วมกับมีภาวะอารมณ์เศร้าที่รุนแรงขึ้น บางคน #รู้สึกผิด #ไร้ค่า #โทษตัวเอง จนมีความคิด #อยากตาย #กินอาหารได้น้อย #นอนไม่หลับ #อ่อนเพลีย แบบนี้อาจถือว่าเป็น #โรคซึมเศร้า ที่เกิดหลังจากคลอดบุตร หรือ Postpartum depression โดยที่สามารถพบได้ประมาณ 10 ใน 100 คน หรือบางคนที่มีอาการรุนแรงมาก อาจมีประสบการณ์ หูแว่ว มีความคิดหลงผิด เช่น รู้สึกลูกไม่ใช่ลูกของตน แบบนี้อาจเข้าข่ายภาวะ โรคจิตหลังคลอดหรือ Postpartum psychosis ซึ่งทั้งสองภาวะนี้ควรได้รับการดูแลโดยตรงจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น แจ้งกับกุมารแพทย์ สูตินรีแพทย์ เมื่อมาติดตามนัดหลังคลอด เพื่อให้แพทย์ประเมินความรุนแรงอีกครั้ง ซึ่งการรักษาทำได้ตั้งแต่การช่วยเหลือประคับประคอง แก้ไขสาเหตุที่ก่อให้เกิดความเครียด ส่งต่อจิตแพทย์ เพื่อประเมินและให้การรักษาเพิ่มเติมต่อไป เช่น การใช้ยาต้านเศร้า ที่มีผลต่อการให้นมบุตรน้อย
.
#วิธีการป้องกันและการดูแลภาวะเศร้าหลังคลอด
1. เตรียมพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจตั้งแต่ช่วงก่อนตั้งครรภ์ ครรภ์ที่มีความพร้อมจะลดความเสี่ยงภาวะเศร้าหลังคลอด
2. ฝากครรภ์ ออกกำลังกายที่เหมาะสม ทานอาหารที่มีประโยชน์ อย่างสม่ำเสมอ
3. หลีกเลี่ยงการใช้สุรา สารเสพติด หรือยาที่นอกเหนือจากที่แพทย์สั่งระหว่างตั้งครรภ์
4. ฝึกจัดการความเครียด ตระหนักความคาดหวัง ความคิดที่ทำให้กังวล เศร้า และ หัดปล่อยวางความคิดที่ก่อทุกข์
5. อย่าลืม รักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับสามี คนรอบข้าง
6. หลังคลอด พยายามจัดเวลานอนให้เป็นเวลา
7. กล้าขอความช่วยเหลือ เมื่อมีปัญหา

📝 โดย พญ.สาวิตรี เจติยานุวัตร จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น
———————————

#คุยกับแพทย์ผ่านแอพได้ง่ายๆจากที่บ้าน
ผ่านแอปพลิเคชัน Chiiwii LIVE

โหลดเลย
Android 📱 https://goo.gl/1njuCS
iOS 📱 https://goo.gl/nfvvr5

สอบถามวิธีการใช้งาน สอบถามนัดแพทย์ ติดตามโปรโมชัน
Line@ :@chiiwiilive หรือ http://line.me/ti/p/%40chiiwiilive

 

 

Related Blog